POEN EN KUNST
DISCUSSIE.
Bestemd voor de geéngageerde kunstenaars onder ons.
KWALITEIT ?
De afweging van welke kwaliteit wel en welke niet deugt in de echte kunstopvatting dat is de discussie momenteel. "Ällereerst is de zogenoemde dubieuze en/of banale kunst niet helemaal af te keuren" wordt er gezegd. Kunst kan en moet krachtig en zelfs aanvallend mogen zijn, want kunst heeft onder andere de functie om vragen op te werpen over het ZIJN van de dingen. De ongerustheid kenbaar te maken over ellendige condities gedurende een mensenleven in deze tijd. Daar vraagtekens bij te plaatsen kan niet verkeerd zijn.
Het is wel de vraag of het juiste effect: zoals de zo gewenste verklarende of verhelderende discussie hiermee wel wordt bereikt ? Het is zeker de moeite waard om daar eens naar te kijken. Is het niet zo dat deze houding eerder bevestigend werkt vanuit het vooroordeel van veel mensen dat kunstenaars niet 'helemaal sporen?" Wordt kunst eigenlijk nog wel serieus genomen? Neemt men de moeite eigenlijk wel om twee keer te kijken en niet direct afwijzend of gekwetst het hoofd af te draaien?Allemaal onzin, hoor ik te vaak zeggen.
Francis Bacon, de schilder, zei terecht dat het werkelijke leven nog veel wreder en gruwelijker is dan zijn schilderkunst laat zien en ook veel barbaarser.
KUNDIGHEID
De ware functie van kunst en kunstenaars is het aanzetten tot nadenken over het menselijke bestaan en datgene wat daarmee verband houdt. Zo ook is het lijden van de mensheid, het schrikbeeld van de moraal van de op een bepaald moment in de geschiedenis levende mensen, al vaak tot onderwerp gekozen door ons overbekende kunstenaars. De meesterwerken van Goya en Picasso, Dúrer en Jeroen Bosch, Matthias Grúnewald, Otto Dix, Káte Kolwitz en vele, vele anderen werden door deze kunstenaars met een diepe indrukwekkende resonantie gemaakt;. uit verzet tegen de ellende en de wanhoop van henzelf en van hun armzalige tijdgenoten. Het was niet de bedoeling van bijv, Jeroen Bosch om rare monstertjes simpelweg vanuit zijn fantasiewereld af te beelden. En Francis Bacon was er niet op uit om ons halfvergane lichamen te laten zien. Hun werk wil een beroep doen op ons besef van het menselijke lijden en de tragedie van de eigen situatie. De eerste uit naam van Het Heilige en de tweede uit naam van de mens als individu. Deze geniale kundigheid tot trancendentie laat dat in Echte KUNST zien en ervaren. Maar waar is deze kundigheid terug te vinden in het werk van de huidige 'vedetten?" Met deze destructieve tendensen in hun repertoire?
"Waar is het absolute, die waarachtigheid? Of het respect voor het leven? Of de genade?
NEUTRALISEREN
Beste kunstenaar; zorg zelf voor een tegengif. Dat is wat nu nodig is. De dynamische wil om te overleven dient wellicht meer de nadruk te leggen op waarden die we op deze manier met zekerheid dreigen te verliezen met z'n allen. Of zijn we al zover dat we er in berusten. Is het nu eenmaal zoals het is?
Niet idealiseren maar wel ACTIEF RELATIVEREN, zoals ik dat noem, zou heel andere effecten impliceren en ambiéren dan datgene waar nu astronomische bedragen voor worden neergeteld. Waar niemand meer iets van begrijpt en wat ook te bizar is om het voor de universele WAARHEID aan te zien.
Ons SPIEGELEN ALLEEN is niet meer genoeg.
Ja het is waar dat de revolte tegen het barbarisme van de samenleving waarin wij geacht worden te overleven legitiem is. En dat er een noodzaak bestaat om bepaalde criteria te willen hervormen en een einde te maken aan dogmatische regels en wetten van traditionele aard. Maar deze manier waarop dit wordt gedaan, namelijk het zonder eigen mening of alternatief af SPIEGELEN is op z'n minst twijfelachtig..
FUNDAMENTEEL en UNIVERSEEL
En de luxe van een vrijheid van keuze die in tijden van evenwichtigheid in de geschiedenis wel geboden was zoals in de tachtiger jaren bijvoorbeeld. Maar hoe staan we er heden ten dage voor? Hebben wij (als geéngageerde kunstenaars) eigenlijk nog wel deze keuzevrijheid of is het inmiddels broodnodig geworden om de huidige en werkelijke behoeftes van deze lijdende mensheid, waar wij tenslotte zelf ook toe behoren, deel van uitmaken, te beklemtonen en dan dáár het ware focuspunt van te maken in ons beeldende en artistieke werk? Onze eigen specifieke kunstzinnige manier om altijd naar andere gezichtspunten te zoeken, nieuwe oplossingen te vinden en alternatieven te bieden. Maar zeker ook de wetenschap om bij machte te zijn, mits empatisch geínteresseerd, om op deze manier te kunnen troosten en mededogen te tonen. Daarmee zijn we beneidenswaardig rijk zonder dat zelf soms in de volle omvang te beseffen en voldoende in te zien.
OVERLEVEN
Net als al de overige overlevingsinstincten is deze artistieke kundigheid bij uitstek een aangeboren creatieve dus scheppende menselijke overlevingsvaardigheid. Die onze medemens kan motiveren tot saamhorigheidsgevoelens en het gezamelijk blijven zoeken naar nieuwe kansen en mogelijkheden.Iets universeelds en fundamenteels om in ieder geval nooit het geloof in te willen of te zullen verliezen.
MARIJ